تفاهمنامه همکاری علمی پژوهشی و آموزشی با انجمن روان شناسی تربیتی – 1403  

گزارش نشست تخصصی:

 نقد و ارزیابی روش‌شناسی پژوهش‌های تربیتی در ایران: چالش‌های سنجش متغیرهای

کیفی و روانی

تاریخ  25/11/1403

محل برگزاری: مرکز خدمات روان‌شناسی و مشاوره همکار انجمن پژوهش‌های آموزشی

حاضران: هیئت مدیره انجمن پژوهش‌های آموزشی، هیئت مدیره انجمن روان‌شناسی تربیتی ایران، رئیس کمیته سنجش و اندازه‌گیری، رئیس کارگروه پژوهش‌های کیفی و آمیخته و اساتید منتخب روش‌تحقیق دانشگاه‌های برتر تهران.

شرح:

نشست تخصصی مشترک نقد و ارزیابی روش‌شناسی پژوهش‌های تربیتی در ایران به میزبانی انجمن پژوهش‌های آموزشی برگزار گردید. موضوع محوری جلسه، واکاوی بحران روایی و پایایی در ابزارهای سنجش فعلی نظام آموزشی بود. دکتر دلاور در آغاز جلسه با نقد رویکردهای پوزیتیویستی صرف، بیان داشتند که ابزارهای کمی موجود قادر به رصد پیچیدگی‌های متغیرهای روان‌شناختی نیستند. در ادامه، دکتر فریبرز درتاج ضمن تأیید این چالش، بر لزوم استفاده از روش‌های تحقیق آمیخته (Mixed Methods) برای درک عمیق‌تر پدیده‌های تربیتی تأکید کردند.

اعضای کمیته سنجش با ارائه گزارش‌های آماری، نشان دادند که بسیاری از پرسشنامه‌های مورد استفاده در مدارس، فاقد هنجاریابی بومی دقیق هستند. در این نشست تصریح شد که برای سنجش متغیرهایی چون خلاقیت یا تفکر انتقادی، نمی‌توان تنها به نمرات خام آزمون‌های مداد-کاغذی اکتفا کرد.

خروجی راهبردی این جلسه، تصویب طرح استانداردسازی ملی ابزارهای اندازه‌گیری با نظارت مستقیم دکتر دلاور و مشاوره تخصصی تیم دکتر درتاج بود. همچنین مقرر گردید کارگروهی تخصصی جهت ممیزی پایان‌نامه‌ها و طرح‌های پژوهشی تشکیل شود تا از تکرار خطاهای روش‌شناختی در پژوهش‌های آتی جلوگیری به عمل آید.